Ankieta


Polecamy



A A A

Obciążanie pracowników handlu detalicznego

W niektórych krajach kapitalistycznych wskaźniki obciążenia pracowników handlu detalicznego kształtują się bardzo korzystnie i uznawane są za istotny warunek wysokiego poziomu usług handlowych obok intensywnego wyposażenia w bazę techniczną. Na przykład w Danii w 1969 r. liczba mieszkańców na jednego pracownika handlu detalicznego wynosiła 22, w RFN — 25, we Francji 37, w Holandii 35, w Stanach Zjednoczonych 22, w Szwajcarii 23, w Szwecji 24, w Wielkiej Brytanii 25, we Włoszech 27. Obciążenie zatem pracowników handlu w Polsce jest w niektórych przypadkach dwukrotnie wyższe niż w wymienionych krajach. Przytoczone liczby nie ukazują rzeczywistego obciążenia pracą. Z punktu widzenia warunków pracy szczególne znaczenie odgrywa wielkość obiektów handlowych, stopień utechnicznienia pracy oraz stopień przygotowania towarów do bezpośredniej prezentacji i sprzedaży. Pod tymi względami warunki pracy w handlu polskim są bardzo trudne.

Podstawową grupę zatrudnionych w punktach sprzedaży detalicznej stanowią pracownicy sklepów (77,6°/o ogółu zatrudnionych). Realizują oni 78,3% obrotów detalicznych.

Na jednego pracownika sieci handlu detalicznego, przy wartości obrotu w 1972 r. 492 mld zł, przypadał obrót o wartości 1 min 276 tys. zł. Wskaźnik ten w latach następnych uległ poważnemu wzrostowi, czego nie można oceniać jako zjawisko pozytywne. Wiąże się ono bowiem z nadmiernym obciążeniem pracowników, rezygnowaniem z aktywnej sprzedaży oraz z ogólnym obniżeniem poziomu obsługi, zwłaszcza że stan wyposażenia technicznego handlu w powierzchnię sprzedażową i urządzenia sklepowe jest niewystarczający. Liczba osób zatrudnionych w sklepach o powierzchni poniżej 50 m2 wynosiła w 1972 r. 131,8 tys. osób, czyli 43,7% zatrudnionych w sklepach ogółem, w tym na sieć miejską przypadało 37,8%, a na sieć wiejską 63,6%. Liczba zatrudnionych w obiektach o dużych powierzchniach sprzedażowych, a więc bardziej nowoczesnych i utrzymujących wysoki poziom obsługi, wynosiła w tym samym czasie dla sklepów powyżej 600 m2 — 15,1 tys., z czego w mieście — 15,0 tys. osób, tj. 5%, a na wsi tylko 113 osób, czyli 0,2% zatrudnionych ogółem w sklepach. Dodatkowym utrudnieniem dla normalnej organizacji pracy w sklepach o powierzchni poniżej 50 m2 jest powszechnie znany fakt zatrudnienia w nich 1—2 pracowników. Liczba zatrudnionych w sklepach o obsadzie 1—2-osobowej wynosiła w 1972 r. — 114,2 tys. osób. Małe powierzchnie sklepowe i 1—2-osobowe obsady sklepów stanowią podstawową przyczynę niedogodności w dokonywaniu zakupów przez klientów oraz małej efektywności usługowej tych jednostek w skali roku. Częstym przypadkiem wyłączania tej grupy sklepów z normalnego funkcjonowania jest choroba personelu, przyjmowanie towarów w ciągu dnia pracy, inwentaryzacja, remonty itp. W obiektach małych nie można równolegle wykonywać tych czynności bez przerywania sprzedaży w całym sklepie. Powoduje to niezadowolenie konsumentów i znaczne straty z tytułu nieracjonalnego wykorzystania powierzchni sklepowej.