Ankieta


Polecamy
archiwizowanie dokumentów katowice



A A A

Obciążenie praktyką kontrolną

Czwartą grupą przyczyn wywierającą wpływ na stan i sposoby gospodarowania kadrą pracowniczą w handlu jest obciążenie praktyką kontrolną stwarzającą atmosferę presji, nacisku moralnego, a także klimatu braku zaufania. Atmosfera wszechstronności kontroli spowodowała wiele wypaczeń. W pierwszym okresie funkcjonowania handlu uspołecznionego wzmożone wysiłki kontrolne były uzasadnione, ich celem było ukształtowanie nawyków gospodarności i maksymalnie racjonalnego wykonywania swojej roli. Dalsze wzmożone napięcie kontrolne w latach sześćdziesiątych stało się uciążliwe z punktu widzenia normalnych warunków pracy. Wielowarstwowość kontroli powodowała, że każdy pracownik handlu niemal ciągle podlegał presji kontrolnej. Znane są sytuacje, kiedy w ciągu jednego dnia pracy w sklepie lub magazynie pojawiały się dwie niezależne kontrole, sprawdzające wykonywanie podstawowych obowiązków i rzetelność pracy zespołu sklepowego lub magazynowego5. Z czasem wytworzyło to swoistą odporność i znieczulenie na sens kontroli, a także przekonanie o dodatkowej uciążliwości pracy w handlu z powodu ciągłych napięć kontrolnych. W tej sytuacji skala działań kontrolnych, uznawana za ważne narzędzie zarządzania tym działem gospodarki, przestała odgrywać oczekiwaną rolę. Było to tym bardziej widoczne, że pracownicy handlu nauczyli się także stwarzać pozory poprawności funkcjonowania w dostosowaniu do rygorów postępowania kontrolnego. Stąd pozytywne wyniki kontroli i negatywne sytuacje z punktu widzenia przepisów, w których nie da się przewidzieć wszystkich możliwych przypadków w konkretnych jednostkach. Często jedynym wyjściem było postępowanie zgodne ze zdrowym rozsądkiem, zgodne z interesem społecznym, choćby było niezgodne z przepisami. Zabezpieczało to przed rzeczywistymi stratami. Także i w tych sytuacjach zdarzało się niewykrywanie przez kontrolę odchyleń między działalnością a przepisami, czego nie można uznać za działanie negatywne. Oczywiście kontrola pracy handlu musi spełniać swoją normalną rolę w procesie zarządzania, tzn. musi być podstawą oceny wykonywanych obowiązków oraz oceny skuteczności działania bodźców i motywów pracy6. Nie można natomiast zastępować systemów motywacyjnych wzmożoną kontrolą.

Ostatnie lata przynoszą wiele pozytywnych zmian w tym zakresie. Polegają one na urealnieniu systemu bodźców w handlu, a także na ogromnych wysiłkach edukacyjnych pozwalających na regenerację i ciągłe uzupełnianie wiedzy niezbędnej do najlepszego wykonywania pracy w handlu 7. Ogromną rolę odgrywa w tych procesach nowy system finansowo-ekonomiczny umożliwiający samoczynną weryfikację ilości i jakości pracy poprzez uzyskane efekty. Funkcje kontrolne w tych warunkach powinny mieć charakter szerszych ocen oraz sugestii i zaleceń w celu długofalowego doskonalenia pracy handlu, poszczególnych jednostek, a nawet stanowisk pracy.