Ankieta



A A A

Problemy kobiet zatrudnionych w handlu

W handlu wewnętrznym zatrudnionych jest blisko 950 tys. pracowników. Z tej liczby przeszło 60% zatrudnionych to kobiety. Najwięcej kobiet pracuje w handlu detalicznym. Na stanowiskach sprzedawców stan zatrudnienia kobiet wynosi około 95°/o ogółu zatrudnionych. W grupie kierowników sklepów i zastępców kobiety stanowią 70% zatrudnionych, w takim samym odsetku kobiety zajmują stanowiska kierowników działów i sekcji w jednostkach handlowych. Niższy jest natomiast udział kobiet wśród osób zajmujących stanowiska dyrektorów, zastępców dyrektorów i głównych księgowych przedsiębiorstw handlowych, nie przekracza on 20%.

Kobiety zatrudnione w handlu mają kwalifikacje zawodowe nie niższe od ogółu zatrudnionych. Około 50% ogółu kobiet zatrudnionych w jednostkach operatywnych ma kwalifikacje na poziomie średniej lub zasadniczej szkoły zawodowej, około 2% zatrudnionych kobiet ma wykształcenie wyższe. Warunki pracy kobiet zatrudnionych w handlu są ogólnie oceniane jako trudne przede wszystkim ze względu na niezadowalające techniczne warunki pracy: mały stopień mechanizacji, często jeszcze złe warunki lokalowe, konieczność dźwigania towarów, pracy w niedogodnych dla kobiet godzinach.

Uciążliwość pracy w handlu pogłębiają stałe napięcia emocjonalne powodowane kontaktami z nie zawsze zadowolonymi klientami, poczucie zagrożenia związane z odpowiedzialnością materialną i licznymi kontrolami. Czynniki te wzmagają nerwowość w pracy, powodują szybkie zmęczenie i decydują, że w ocenie pracowników handlu, a zwłaszcza kobiet — praca w handlu jest ciężka.

W ostatnich latach dodatkowe utrudnienie stwarza niekorzystna sytuacja kadrowa. Brak pracowników powoduje znaczne przeciążenie pracą, przedłużanie się czasu pracy, niewykorzystanie urlopów wypoczynkowych w planowanym terminie, dezorganizację procesu pracy. Z analizy przeprowadzonych przez Departament Kadr i Szkolenia MHWiU wynika, że wskaźnik fluktuacji kadr w handlu jest wysoki.

Sytuacja kadrowa może ulec poprawie przez zastosowanie kompleksowego działania w postaci zmian w systemie zachęt materialnych, zmian w systemie odpowiedzialności materialnej, rozszerzenia zakresu świadczeń socjalnych i poprawę fizycznych warunków pracy.

Poprawa warunków pracy w jednostkach handlowych realizowana jest zgodnie z 5-letnimi programami warunków pracy opracowanymi na podstawie przeglądów dokonanych w każdym zakładzie pracy. Resortowy 5-letni program poprawy warunków pracy koncentruje się na takich zagadnieniach, jak:

— poprawa higieny pracy w zakresie wydzielania pomieszczeń i instalowania urządzeń higieniczno-sanitarnych,

— poprawa wentylacji, ogrzewania i oświetlenia w placówkach handlowych,

— wyposażenie sklepów w odpowiednie maszyny i urządzenia, sprzęt pomocniczy,

— ograniczenie i wyeliminowanie hałasu z pomieszczeń pracy,

— wyposażenie pracowników zatrudnionych w handlu w coraz lepszą, bardziej funkcjonalną odzież roboczą i ochronną.

Likwidacja niedoborów przebiega zadowalająco. W okresie trzech lat realizacji pierwszego 5-letniego planu w przedsiębiorstwach resortu handlu wewnętrznego uzyskano:

— ponad 33 tys. pomieszczeń do spożywania posiłku i do odpoczynku i 23 tys. pomieszczeń na szatnie dla pracowników,

— wyposażono sklepy i zakłady w przeszło 50 tys. szafek ubraniowych,

— wyposażono wszystkie placówki handlowe w apteczki pierwszej pomocy,

— przybyło ponad 6 tys. umywalek i tyleż suszarek do rąk,

— program minimum w zakresie poprawy oświetlenia, ogrzewania i wentylacji został wykonany w okresie dwóch pierwszych lat minionej pięciolatki.

Niezadowalający jest natomiast stan zaspokojenia potrzeb jednostek handlowych na małą mechanizację pracy.