Ankieta



A A A

Program szkolenia kadry kierowniczej

Dla kadry kierowniczej jednostek centralnych — dyrektorów i wicedyrektorów departamentów, kierowników wydziałów handlu, przemysłu i usług oraz dla dyrektorów central handlowych i zjednoczeń — Ośrodek organizuje co roku seminaria bieżącego doskonalenia. Zorganizowano takie seminaria na temat:

— handel w gospodarce narodowej,

— wykorzystanie rezerw w handlu,

— wybrane problemy rekonstrukcji i ocena eksperymentów gospodarczych,

— informatyka w handlu wewnętrznym,

— nowe metody zarządzania,

— czynnik ludzki w handlu,

— marketing w handlu. Zasadnicze cele seminariów to:

— tworzenie platformy dla swobodnej, pełnej wymiany poglądów i doświadczeń oraz wytwarzania aktywnych postaw w stosunku do nowych stojących przed resortem zadań,

— powiązanie reprezentantów nauki z praktykami, prezentowanie uczestnikom dorobku naukowego Wyższych Uczelni Ekonomicznych i Instytutów Naukowych.

Seminaria te prowadzone są wyłącznie metodami aktywizującymi. Dużym dorobkiem resortu w zakresie obligatoryjnego doskonalenia kadr kierowniczych są znaczne ilości tekstowych pomocy nauczania. Na uwagę zasługują i bardzo pomagają w realizacji zajęć szkoleniowych metodami nowoczesnymi znaczne ilości opracowanych pomocy nauczania, poradników, opisów sytuacyjnych, gier kierowniczych. W celu dalszego ulepszenia procesu obligatoryjnego doskonalenia kadr kierowniczych przedsiębiorstw handlowych Ośrodek przygotował nowy program szkolenia kadr kierowniczych zintegrowanych przedsiębiorstw. Przygotowywany program ustala, że cały proces dydaktyczny prowadzony jest wyłącznie metodami aktywizującymi.

W CRS Samopomoc Chłopska oraz „Społem" CZSS obligatoryjnym szkoleniem objęci zostali również kierownicy zakładów i dużych sklepów. Program szkolenia kadry kierowniczej obejmuje zagadnienia organizacji pracy i zarządzania, kontroli funkcjonalnej, rachunku ekonomicznego, zasad, metod i techniki pracy własnej, nowego systemu ekonomiczno-finansowego. Do wszystkich programów kursu i seminariów wprowadzono aktualne zagadnienia polityczne, gospodarcze i społeczne, co pozwala na łączenie problematyki ściśle zawodowej z problematyką ideowo-polityczną. W działalności szkoleniowej stosuje się różnorodne formy organizacyjne, takie jak kursy zwarte, seminaria, konsultacje, samokształcenie, praktyki zawodowe.

Podstawową bazą dla prowadzenia działalności szkoleniowej jest w CRS Centralny Ośrodek Doskonalenia Kadr Kierowniczych w Miedzeszynie, a w CZSS Centralny Ośrodek Szkolenio-wo-Badawczy w Konstancinie specjalizujący się w szkoleniu kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz 5 terenowych ośrodków szkolenia, z których każdy specjalizuje się w szkoleniu średniej kadry dla określonych branż występujących w działalności spółdzielczości spożywców.

W celu zabezpieczenia prawidłowej realizacji zadań szkoleniowych wydawane są przewodniki — informatory dla uczestników szkolenia, zawierające program nauczania i wskazówki metodyczne do samokształcenia oraz materiały do prowadzenia zajęć metodami aktywnymi (gry sytuacyjne, opisy przypadków, dyskusje panelowe itp.),

Terenowe doskonalenie zawodowe pracowników handlu. Terenowe doskonalenie zawodowe prowadzone było od końca lat pięćdziesiątych przez wszystkie przedsiębiorstwa handlowe w formie kursów zawodowych bez oderwania od pracy lub z częściowym oderwaniem. Obowiązywała zasada, że terenowe kursy zawodowe kwalifikacyjne mogą być prowadzone jedynie na podstawie zatwierdzonego przez Ministerstwo Handlu Wewnętrznego planu i zatwierdzonych przez Komisję Programową MHW programów nauczania. W stosunku do pozostałych akcji terenowego doskonalenia zawodowego (tzw. niekwalifikacyjnego, realizowanego w małym wymiarze godzin) sprawa liczby kursów i zakresu nauczania leżała w gestii dyrektorów przedsiębiorstw handlowych.

Kwalifikacyjnym szkoleniem terenowym objęci byli głównie: kierownicy sklepów, magazynów, sprzedawcy, magazynierzy, inwentaryzatorzy i pracownicy odpowiedzialni za odbiór towarów. Na wymienionych kursach w okresie od 1958 do 1970 r. ogółem przeszkolono w jednostkach handlu państwowego blisko 250 tys. pracowników. Przy organizowaniu kwalifikacyjnych kursów zawodowych, szczególnie dla kierowników sklepów i sprzedawców, przedsiębiorstwa handlowe często korzystały z pomocy zasadniczych szkół handlowych i techników ekonomicznych, zarówno pod względem lokalizacji kursów, jak i realizacji programów nauczania.

Szeroko stosowaną współpracę ze szkołami inicjował i popierał Departament Kadr i Szkolenia Zawodowego MHWiU, który był zainteresowany, by na kwalifikacyjnych kursach terenowych zajęcia realizowane były przez pedagogów-specjalistów poszczególnych zagadnień zawodowych. Współpraca ta była szczególnie korzystna przy masowo wówczas prowadzonym szkoleniu czynnych sprzedawców mających tylko wykształcenie zawodowe. Nauczyciele szkół handlowych nauczający takich przedmiotów, jak organizacja i technika handlu czy towaroznawstwo, dawali słuchaczom skrót najważniejszych wiadomości tych dyscyplin wiedzy. W ten sposób sprzedawcy masowo zdobywali podstawową wiedzę zawodową w zakresie programów zasadniczych szkół handlowych.

Niezależnie od kwalifikacyjnych kursów terenowych przedsiębiorstwa handlowe prowadziły krótkotrwałe szkolenia wewnątrzzakładowe w zakresie obsługi maszyn i urządzeń, zagadnień bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów sanitarnych. Te akcje szkoleniowe obejmowały wszystkich pracowników detalu i hurtu.

W latach siedemdziesiątych ze względu na ogólny wzrost kwalifikacji pracowników handlu i systematycznie rosnącą wśród zatrudnionych liczbę absolwentów szkół handlowych zawodowe kursy kwalifikacyjne, przygotowujące do pełnienia określonych funkcji, prowadzone są jedynie dla przyjmowanych do pracy w handlu osób dorosłych, nie mających kwalifikacji zawodowych, z wykształceniem tylko podstawowym. Dla pozostałych czynnych zawodowo, wieloletnich pracowników handlu oraz dla absolwentów szkół średnich i zasadniczych organizowane są kursy doskonalące wiedzę w zakresie wybranych zagadnień. Ujednolicone dla handlu państwowego i spółdzielczego są następujące kierunki szkolenia kursowego:

— okresowo prowadzone co 2—3 lata szkolenie na temat znajomości przepisów bhp. Szkoleniem tym objęci są wszyscy pracownicy, bez względu na posiadane kwalifikacje zawodowe i staż pracy. Kierownicy sklepów i kierownicy magazynów opierając się na wydanych skryptach przygotowują się systemem samokształceniowym do okresowych egzaminów ze znajomości zagadnień bhp. Dla tej grupy pracowników organizowane są tylko przed egzaminami krótkie konsultacje,

— obsługi i eksploatacji maszyn i urządzeń technicznych w handlu na temat: znajomości urządzeń chłodniczych oraz znajomości pozostałych maszyn i urządzeń technicznych. Obowiązkiem szkolenia w zakresie obsługi i eksploatacji maszyn i urządzeń technicznych objęci są kierownicy sklepów i magazynów i ich zastępcy oraz pracownicy będący na stanowiskach związanych z obsługą maszyn i urządzeń technicznych w okresie 6 miesięcy od dnia zatrudnienia,

— normalizacji, towaroznawstwa i odbioru jakościowego towarów na temat: zasad odbioru jakościowego, techniki oceny towarów i techniki odbioru jakościowego, postępowania reklamacyjnego.

Obowiązkiem szkolenia w zakresie normalizacji, towaroznawstwa i odbioru jakościowego towarów objęci są kierownicy sklepów i magazynów i ich zastępcy oraz pracownicy zatrudnieni na stanowiskach związanych z wykonywaniem odbioru jakościowego — w okresie jednego roku od chwili zatrudnienia.

Inne specjalistyczne kursy dla pracowników handlu prowadzone są w handlu państwowym i w poszczególnych pionach spółdzielczości handlowej zróżnicowanymi systemami.

Liczba pracowników objętych szkoleniem terenowym jest duża. W handlu państwowym co roku szkoleniem i doskonaleniem prowadzonym bezpośrednio w przedsiębiorstwach objętych jest przeszło 200 tys. pracowników. Równie rozbudowane jest terenowe szkolenie kursowe i przyzakładowe w handlu spółdzielczym.

W zakresie tematyki zawodowej najwięcej osób szkoli się w zakresie znajomości towarów, organizacji i techniki pracy oraz kultury obsługi. Szkolenie kursowe prowadzone w latach 1958—1970 w zasadniczy sposób wpłynęło na wzrost praktycznych kwalifikacji pracowników handlu. Przy niskim stopniu kwalifikacji ogólnych pomogło to pracownikom handlu w stosunkowo dobrym i bardzo dynamicznym wykonywaniu trudnych zadań. Obecnie szkolenie kursowe prowadzone centralnie i w terenie coraz bardziej staje się szkoleniem doskonalącym.

Należy przewidywać, że w okresie najbliższych lat kadra kierownicza zatrudniona w handlu na wszystkich szczeblach zarządzania, łącznie z kadrą kierowniczą zatrudnioną w jednostkach operatywnych handlu — kierownikami sklepów i magazynów — objęta zostanie okresowo powtarzanym obowiązkowym doskonaleniem zawodowym prowadzonym metodami aktywizującymi słuchaczy oraz samokształceniem kierowanym, przygotowującym do coraz bardziej samodzielnej i w pełni odpowiedzialnej pracy. Pracownicy handlu będą się szkolić praktycznie wewnątrzzakładowym systemem ciągłego doskonalenia zawodowego pod kierunkiem głównie kierowników sklepów.

Dążeniem resortu jest wykształcenie nowej sylwetki pracownika handlu, który będzie miał dobrą znajomość sprzedawanych towarów, techniki sprzedaży, umiejętność poradnictwa i wysokiej kultury obsługi, który będzie także na podstawie codziennych obserwacji przekazywał informacje o konsumencie, jego gustach, życzeniach i oczekiwaniach. Pracownik ten powinien być zorientowany w sytuacji rynkowej, w celach i zadaniach przedsiębiorstwa i osiąganych wynikach.

Wprowadzono nadawanie pracownikom tytułów: wykwalifikowanego sprzedawcy artykułów danej branży, mistrza w zawodzie sprzedawcy artykułów danej branży. Chęć zdobycia tytułów, poparta zachętami ekonomicznymi, mobilizować będzie pracowników handlu do podniesienia kwalifikacji zawodowych, zwłaszcza tych, którzy mają wykształcenie tylko podstawowe, a którzy stanowią jeszcze 40°/o ogółu sprzedawców. Podjęte zostało nowe działanie w zakresie terenowego szkolenia kursowego sprzedawców, którzy mają wykształcenie tylko podstawowe i nie uczą się w szkołach zasadniczych lub średnich, oraz absolwentów zasadniczych szkół handlowych, którzy nie kontynuują nauki w liceach ekonomicznych, a mają kilkuletni staż pracy. Będzie to szkolenie kursowe przygotowujące do egzaminów kwalifikacyjnych na wykwalifikowanego sprzedawcę i mistrza w zawodzie sprzedawcy.