Ankieta


Polecamy
System reklamy Test



A A A

Przesłanki zastosowania nowych metod działania

Dominujące w minionych 5-leciach zadania tworzenia stanowisk pracy dla licznych roczników wchodzących w wiek produkcyjny ugruntowały praktykę wykorzystywania liczebnego wzrostu zatrudnienia jako podstawowego czynnika rozwoju gospodarczego. Inne czynniki (postęp techniczny i organizacyjny, lepsze wykorzystanie kwalifikacji kadr) miały znaczenie drugoplanowe, co w konsekwencji kształtowało ekstensywne metody gospodarowania siłą roboczą i nie sprzyjało społecznej i ekonomicznej efektywności pracy.

Zmiany w tak realizowanej polityce zatrudnienia następują dopiero od 1971 r. w wyniku uchwał IX Plenum i VI Zjazdu PZPR, wytyczających główne kierunki racjonalizacji zatrudnienia. Wdrożenie do praktyki zasad racjonalnego wykorzystania czynnika ludzkiego wymaga przezwyciężenia wielu nawyków myślenia i działania oraz zastosowania nowych instrumentów i metod gospodarowania zasobami pracy, umożliwiających zwiększenie ich efektywności. Konieczność wykorzystywania w polityce zatrudnienia takich sposobów i metod działania wynika z następujących przesłanek:

— znacznego zmniejszenia przyrostu zasobów pracy w następnych okresach pięcioletnich; należy przy tym pamiętać, że już obecnie występują niedobory siły roboczej na rynku pracy,

— poważnego wzrostu kwalifikacji kadr pracowniczych wskazującego potrzebę lepszego ich wykorzystania,

— utrzymania wysokiej dynamiki rozwoju gospodarczego wymagającego — w następstwie malejącego dopływu nowych pracowników — zmiany udziału pracy żywej w przyroście produkcji (udział zatrudnienia w przyroście produkcji czystej ma obniżyć się z 30% w latach 1971—1975 do 6% w pięcioleciu 1986—1990),

— dokonanych zmian w systemie planowania i zarządzania zwiększających samodzielność przedsiębiorstw również w zakresie gospodarki kadrami pracowniczymi.

W świetle zachodzących ilościowych i jakościowych zmian w zatrudnieniu oraz potrzeb gospodarki narodowej koniecznością społeczno-gospodarczą staje się oszczędność pracy żywej. Wymaga to zarówno znacznego zwiększenia technicznego uzbrojenia pracy (postęp techniczny, mechanizacja i modernizacja), jak i podniesienia efektywności gospodarowania pracą żywą (zwiększenie wydajności pracy).

Oszczędna i efektywna gospodarka siłą roboczą jest problemem ogólnokrajowym, ale drogi prowadzące do racjonalizacji zatrudnienia muszą uwzględniać charakter działalności i warunki pracy poszczególnych gałęzi gospodarki. Istotną sprawą jest stosowanie odpowiednich metod racjonalizacji zatrudnienia w handlu ze względu na ścisłe i bezpośrednie powiązanie funkcjonowania placówek z trybem życia konsumentów oraz konieczność wydatnego podniesienia poziomu i zwiększenia zakresu usług handlowych. Dlatego też przyspieszenie tempa racjonalizacji gospodarowania czynnikiem ludzkim, zapoczątkowane przeglądem poziomu i struktury zatrudnienia w grudniu 1974, wymaga wnikliwego rozwiązania wielu problemów organizacyjnych, technicznych, kadrowych i socjalnych, a ponadto usunięcia barier psychologicznych.

Zwiększenie wydajności pracy w handlu traktowane było dotychczas jako efekt wymuszony niedostatecznym przyrostem planowanego zatrudnienia bądź niedoborem personelu wobec nieatrakcyjnych warunków pracy i jako przyczyna niskiego poziomu obsługi klientów. Poszukiwanie obecnie metod zwiększenia wydajności pracy jako czynnika nie tylko wzrostu obrotów, ale również poprawy obsługi musi być realizowane w sposób odmienny od dotychczas praktykowanego, przede wszystkim przez kompleksowe ujęcie środków organizacyjnych, kadrowych, płacowych, socjalnych i innych oddziałujących na załogę. Taką koncentrację środków działania ma zapewnić powołanie w przedsiębiorstwach służb pracowniczych integrujących poszczególne komórki lub stanowiska pracy kadr, szkolenia, zatrudnienia i płac, socjalne oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.