Ankieta


Polecamy
System reklamy Test



A A A

Skala przemian w formalnych układach organizacyjnych

Gospodarowanie czynnikami pracy zawsze odbywa się w określonych realiach ekonomicznych, organizacyjnych i technicznych. Tworzą one układ zewnętrznych uwarunkowań i wyznaczników dla czynnika ludzkiego zaangażowanego w handlu. Muszą one być uwzględniane przy określaniu wielkości zatrudnienia oraz cech zawodowych zatrudnionych pracowników. Przemiany w układzie zewnętrznych warunków funkcjonowania mają na celu stworzenie lepszych możliwości wykorzystania wszystkich czynników zaangażowanych w proces świadczenia usług. Chcemy tu kolejno rozważyć dwa ogniwa zewnętrznego układu uwarunkowań:

— uwarunkowania organizacyjno-techniczne,

— uwarunkowania ekonomiczne.

Uwarunkowania organizacyjno-techniczne są w sytuacji naszego handlu szczególnie bogate w treść. Wiążą się one z okresem szybkich przemian organizacyjnych odpowiednio do wymagań, jakie dyktował i dyktuje dynamicznie zmieniający się rynek, oraz zmian technicznych pozwalających na stworzenie podstawowej bazy materialnej dla realizacji programów usługowych. Rekonstrukcja organizacyjno-techniczna handlu stanowi długofalowe przedsięwzięcie zmierzające do unowocześnienia struktur oraz dostosowania warunków technicznych do ogólnych możliwości rozwojowych z uwzględnieniem ogólnego poziomu postępu technicznego. W tym znaczeniu zmiany wynikające z rekonstrukcji mają charakter decyzji sztabowych, tzn. nie powstają w wyniku zmian na rynku, lecz w wyniku przewidywania tych zmian, wyprzedzając je w czasie i stwarzając przez to bardziej racjonalne warunki rozwojowe dla rynku.

Opracowanie rekonstrukcji było przedsięwzięciem bez precedensu w Polsce, wywołało wiele zasadniczych zmian w sposobach funkcjonowania handlu oraz stworzyło nowe podstawy działania kadry pracowniczej. Podstawą projektowanych dostosowań organizacyjnych było odejście od branżowej struktury organizacyjnej rynku na rzecz struktury problemowej, obejmującej zespoły branż przystosowane do zaspokajania jednorodnych lub zbliżonych potrzeb. Struktura tych potrzeb uległa w okresie powojennym znacznym przemianom, wyrażającym się w nowych preferencjach nabywców oraz długofalowych przemianach w konsumpcji. Celem zmian organizacji handlu wewnętrznego było uzyskanie układu organizacyjnego o wysokim stopniu sprawności odpowiednio do przemian następujących w podaży i popycie rynkowym.

Generalną zasadą przyjętą w rekonstrukcji była integracja funkcji handlu hurtowego i handlu detalicznego. Polegała ona na tym, że na miejsce oddzielnie funkcjonujących wojewódzkich przedsiębiorstw hurtowych o charakterze branżowym oraz miejskiego handlu detalicznego o charakterze ogólnobranżowym powołano jednolite, wyspecjalizowane przedsiębiorstwa hurtowo--detaliczne obejmujące duże grupy branż zaspokajających jednorodne lub zbliżone potrzeby. Procesy koncentracyjne jednostek organizacyjnych handlu rozpoczęła w 1965 r. spółdzielczość spożywców, która na miejsce wieluset małych, słabych ekonomicznie spółdzielni utworzyła 23 wojewódzkie spółdzielnie spożywców, będące wielkimi organizmami gospodarczymi dostosowanymi do działalności w skali województw lub miast wydzielonych. Po dokonaniu reformy władzy terenowej „Społem" Spółdzielczość Spożywców ma 49 wojewódzkich spółdzielni oraz wyspecjalizowane służby obsługujące wszystkie spółdzielnie.