Ankieta


Polecamy
statima
http://glslegal.pl/o-kancelarii



A A A

Struktura zatrudnienia w handlu wybranych krajów

Dane statystyki zatrudnienia w handlu niektórych krajów kapitalistycznych i socjalistycznych są wymownym przykładem dostosowania struktury zatrudnionych do zmiennych potrzeb obsługi konsumentów. Publikowane w fachowej literaturze i prasie zagranicznej informacje o metodach intensyfikacji działalności przedsiębiorstw handlowych w różnych krajach zezwalają na postawienie tezy, że podstawową tendencją rozwojową w nowoczesnym handlu jest, oprócz koncentracji powierzchni sprzedażowej (budowa dużych domów towarowych, super i hipermarketów itp.) stałe zwiększanie udziału osób niepełnozatrudnionych w ogólnej liczbie pracowników.

Obie tendencje są przede wszystkim wynikiem rachunku ekonomicznego nakładów inwestycyjnych i eksploatacyjnych.

Dynamiczny rozwój zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy w niektórych krajach wiąże się z realizacją reformy czasu pracy. Skrócony tydzień pracy wywołał wzmożoną aktywizację zawodową osób niepracujących, zwłaszcza kobiet zamężnych, decydujących się na podjęcie pracy w skróconym wymiarze godzin, oraz pewnej grupy zawodowo czynnych, którzy przeznaczali czas wolny na dodatkowe zajęcia zarobkowe27. Znaczna część tej rezerwy trafia do handlu, który musi sięgać do tej rezerwy w celu zapewnienia odpowiedniego zakresu i poziomu usług w wolne soboty — stosownie do oczekiwań klientów, a jednocześnie umożliwia części załogi korzystanie z dnia wolnego.

Stopień przechodzenia na inne formy zatrudnienia niż pełnoetatowe, a przede wszystkim na zatrudnienie stałe w niepełnym wymiarze czasu pracy, ilustrują dane z wybranych krajów.

Kraje kapitalistyczne. W Anglii udział sprzedawców zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin wynosił28: w 1956 r. — 35%, w 1966 r. — 44% ogółu zatrudnionych w handlu spożywczym. Kobiety stanowiły 53,6%. W poszczególnych punktach sprzedaży udział niepełnozatrudnionych dochodził do 90%.

W Stanach Zjednoczonych AP stan niepełnozatrudnionych w handlu osiągnął29: w 1956 r. — 35%, w 1966 r. — 49%. Należy dodać, że w świetle wyników badań Instytutu Supermarketów w Stanach Zjednoczonych zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu stanowią 56,8% łącznej liczby personelu supermarketów i 88% pracowników sal sprzedażowych. W liczbie 2635 tys. kobiet zatrudnionych w 1970 r. w handlu 51,9 pracowało w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W Niemczech osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu stanowiły w grupie zatrudnionych w sieci detalicznej31: w 1957 r. — 19%, w 1959 r. — 23%, w 1963 r. - 43%, w 1966 r. — 68%.

W Szwecji, gdzie poziom obsługi konsumentów oceniany jest jako jeden z najwyższych w świecie, zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy osiągało już w latach sześćdziesiątych 40%.

W Norwegii kobiety zatrudnione w niepełnym wymiarze godzin w handlu stanowią 64,6% wszystkich kobiet pracujących w sferze usług. Bardziej znamienne niż dane statystyczne są informacje dotyczące poszczególnych nowocześnie kierowanych organizacji lub przedsiębiorstw. Angielskie wielosklepowe przedsiębiorstwo handlu detalicznego C. and A. Modes w celu zapewnienia klientom usług w ciągu 6 dni tygodniowo i zwolnienia stałego personelu od dyżurów sobotnich (5-dniowy tydzień pracy) przygotowało dodatkowe zespoły zastępcze do samodzielnego prowadzenia sprzedaży w soboty. Kandydatów na te warunki pracy angażuje się przede wszystkim spośród zamężnych kobiet, które były już zatrudnione w handlu; w dalszej kolejności przewidziani są studenci i pracownicy innych gałęzi gospodarczych, rozporządzający wolnym czasem. W domu towarowym Bazar de Hotel de Ville w Paryżu wydłużono w środy godziny sprzedaży do 2200. Wobec niedopuszczalnego stosowania pracy w godzinach nadliczbowych, przedsiębiorstwo korzysta w tym dniu z pomocy 600-osobowej ekipy zatrudnionej raz w tygodniu. Połowę tej grupy stanowi 300 studentów różnych wydziałów wyższych uczelni.

Szwedzkie przedsiębiorstwo Konsum Stockholm zatrudnia około 5 tys. pracowników w pełnym wymiarze czasu i 6 tys. pracowników niepełnozatrudnionych. Pracownicy zaangażowani w niepełnym wymiarze godzin składają się z dwu grup:

— zatrudnieni stale w określonym wymiarze czasu,

— zatrudnieni na godziny w zależności od potrzeb.

O zwiększaniu elastyczności zatrudnienia świadczy struktura personelu nowo uruchomionego (X.1974 r.) domu towarowego OBS w Haden: spośród 327 pracowników 234 osoby są niepełnozatrudnione.

Przykładem wykorzystania możliwości, jakie stwarza zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy dla przedsiębiorstwa i pracowników, może być jedno z większych przedsiębiorstw wielosklepowych w Niemczech — firma Stiissgen SA. Firma ta prowadziła przez 10 lat badania i doświadczenia nad organizacją zatrudnienia ponad 6 tys. pracowników. Wypracowanie struktury personelu z udziałem ponad 50% zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy pozwoliło na zastosowanie systemu tzw. Arbeitszeit nach Mass (praca na miarę). Polega on na wyborze dni i godzin zatrudnienia przez samych pracowników, nawet pełnoetatowych, a dzienne i godzinowe nakłady czasu pracy kształtuje przedsiębiorstwo zgodnie z frekwencją klientów. System ten oceniany jako sukces w organizacji pracy handlu detalicznego jest opisany również w prasie angielskiej i francuskiej.