Ankieta


Polecamy



A A A

Szkoły handlowe

W latach sześćdziesiątych i do połowy lat siedemdziesiątych zasadnicze szkoły handlowe prowadzone przez resort oświaty opuściło przeszło 110 tys. absolwentów. Zasadnicze szkoły handlowe prowadzone przez centrale spółdzielcze opuściło przeszło 20 tys. absolwentów. W sumie więc do pracy w handlu na poziomie ZSH przygotowanych zostało przeszło 130 tys. osób. Blisko 80% absolwentów zasadniczych szkół handlowych po ukończeniu nauki podejmuje pracę w handlu. Pozostałe 20% albo kontynuuje naukę w,szkołach dla niepracujących, albo podejmuje pracę w innych zawodach. Przedsiębiorstwa i spółdzielnie handlowe zatrudniły więc przeszło 100 tys. absolwentów. Ilu z nich pracuje w handlu nadal?

Dane GUS sporządzone na dzień 31.XII.1972 r. podają, że w państwowym handlu detalicznym zatrudnionych było 33,6%) absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, a w handlu hurtowym 11,4%. Uwzględniając zatrudnienie absolwentów również innych zasadniczych szkół zawodowych, można przyjąć, że przeszło'60 tys. absolwentów zasadniczych szkół handlowych pracuje w handlu państwowym zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Stanowi to 46% wszystkich absolwentów ZSH i blisko 60% tych absolwentów, którzy pracę w handlu podjęli.

Ogromna większość absolwentów zasadniczych szkół handlowych zatrudnionych w handlu pracuje w sklepach i domach towarowych, tylko część w magazynach. Większość pełni funkcję sprzedawcy. Zbyt mała jest natomiast liczba absolwentów, którzy awansowali na stanowisko kierownika sklepu lub stoiska. Wynika to głównie z obawy młodych przed odpowiedzialnością materialną i poważnie wzrastającymi zadaniami na stanowisku kierowniczym. Z okresowej oceny przeprowadzonej w przedsiębiorstwach handlowych w 1970 r. wynika, że w grupie kierowników sklepów 60% osób ma wykształcenie tylko podstawowe oraz długoletnią praktykę zawodową.

Przeprowadzone przez Instytut Handlu Wewnętrznego w 1972 r. badania wykazały, że kwalifikacje kierowników sklepów nie uległy zasadniczej zmianie. Blisko 50% kierowników sklepów i zastępców ma wykształcenie tylko podstawowe i długoletnią praktykę. Stan kwalifikacji w grupie sprzedawców jest bardziej korzystny — 60% sprzedawców w jednostkach objętych badaniem ma wykształcenie co najmniej zasadnicze zawodowe, a 40% wykształcenie podstawowe i często długoletnią praktykę.

Sytuacja ta przy realizowanej obecnie systematycznej poprawie warunków pracy w handlu i rosnących wymaganiach kwalifikacyjnych, szczególnie w stosunku do osób zajmujących stanowiska kierownicze różnych szczebli, oraz przy aktywnie prowadzonej adaptacji zawodowej młodych wykwalifikowanych kadr powinna w okresie najbliższych lat ulec zasadniczej poprawie.

Szybkiemu awansowaniu na odpowiedzialne stanowiska kierownicze powinien sprzyjać realizowany system doskonalenia kwalifikacji absolwentów zasadniczych szkół handlowych w szkołach i na kursach zawodowych. Doskonalenie na kursach zawodowych obejmuje m. in. pogłębienie znajomości towaroznawstwa i odbioru jakościowego towarów, organizacji pracy, kultury obsługi. Na kursy te uczęszczają wszyscy absolwenci ZSH zatrudnieni w działalności operatywnej. Kontynuowanie nauki przez absolwentów ZSH w technikach ekonomicznych było w pierwszych latach rozwoju zasadniczych szkół handlowych utrudnione. Absolwent ZSH pragnący kontynuować naukę mógł ubiegać się o przyjęcie do drugiej klasy technikum ekonomicznego po złożeniu egzaminów z przedmiotów, których nie było w programie ZSH. W latach sześćdziesiątych utworzono 3-letnie technika ekonomiczne dla absolwentów ZSH. W technikach tych w okresie reformy szkolnej, przy 2-letnim wówczas okresie nauczania w ZSH, przedłużono okres szkolenia do 3 i pół roku. Obecnie licea ekonomiczne dla absolwentów ZSH są ponownie 3-letnie. Zmodyfikowany został program szkolenia w tych liceach. Nauczanie ukierunkowane jest na przygotowanie absolwentów ZSH do pracy na stanowiskach kierowniczych w działalności operatywnej.

W dużych ośrodkach miejskich liczba absolwentów ZSH pragnących kontynuować naukę sięga często 70%. Średnio do omawianych liceów ekonomicznych kierowanych jest blisko 30% zatrudnionych w przedsiębiorstwach handlowych. Zjawiskiem niekorzystnym jest występująca u większości absolwentów liceów ekonomicznych tendencja do zmiany miejsca pracy zaraz po ukończeniu liceum.

Ważnym czynnikiem w przygotowaniu zawodowym uczniów ZSH oraz w przyspieszeniu procesu adaptacji społeczno-zawodowej uczniów — młodocianych pracowników jest praktyczna nauka zawodu prowadzona w sklepach i domach towarowych.

Resort handlu wewnętrznego ściśle współpracuje z władzami oświatowymi na każdym szczeblu organizacyjnym w prawidłowym, powiązanym z przedmiotami zawodowymi, realizowaniu programu praktycznej nauki zawodu i metodycznym jej prowadzeniu. Dla zapewnienia opieki nad młodzieżą szkoloną w zakładach pracy oraz dla zabezpieczenia prawidłowej realizacji praktyk opracowane zostały szczegółowe wykazy ćwiczeń oraz powołani zostali instruktorzy praktycznej nauki zawodu, dobrani spośród najwyżej kwalifikowanych pracowników operatywnych. Instruktorzy objęci zostali szkoleniem kursowym w zakresie pedagogiki.

W związku z korzystniejszą obecnie sytuacją lokalową i kwalifikacyjną wprowadzone zostały zaostrzone wymogi szkolenia praktycznego uczniów — młodocianych pracowników. Podstawową i obowiązującą formą nauczania jest szkolenie uczniów w sklepach szkoleniowych lub w wyodrębnionych zespołach nauki zawodu pod kierunkiem wysoko kwalifikowanych instruktorów.