Ankieta



A A A

Tendencja do zmniejszenia uciążliwości pracy

Grupa skutków związanych z wpływem postępu technicznego na zmiany w warunkach pracy w handlu dotyczy tendencji do zmniejszenia uciążliwości pracy. Postęp w tym zakresie przynosi zmiany, prowadzące do uszlachetnienia pracy, tj.:

— pozbawienia pracy elementów nadmiernego wysiłku fizycznego,

— ograniczenia gwałtownych napięć psychicznych,

— wyeliminowania monotonii ruchów i czynności. Podstawowym środkiem zmniejszenia uciążliwości pracy jest technicyzacja czynności i procesów składających się na przygotowanie i realizację usług. Wiąże się to bezpośrednio z rozwojem samoobsługi, preselekcji, a także pomocniczych form handlu, obejmujących dostawę do domu, sprzedaż wysyłkową, sprzedaż na zamówienie oraz sprzedaż z automatów.

Warunkiem maksymalnego zmniejszenia uciążliwości pracy w samoobsłudze jest spełnienie następujących wymagań:

— duża powierzchnia sprzedażowa, właściwe rozplanowanie towarów gwarantujące swobodne poruszanie się po sali sprzedażowej,

— przejrzyste, maksymalnie informacyjne rozmieszczenie towarów oraz informacji za pomocą napisów i wywieszek,

— racjonalne oświetlenie wnętrza sklepu oraz wykorzystanie światła do kierowania uwagą nabywców (przez wzmocnienie strumienia światła),

— racjonalna ekspozycja towarów zapewniająca dokonanie zakupów wszystkich potrzebnych artykułów oraz stworzenie warunków wyboru substytucyjnego stosownie do możliwości nabywczych klienta,

— rytmiczne i pełne zaopatrzenie jednostki w towary, niezbędne dla ukształtowania zaufania o pewności zakupu,

— utrzymanie szerokiego asortymentu w celu umożliwienia zakupu złożonego, obejmującego pozycje podstawowe i uzupełniające,

— dostosowanie liczby koszyków oraz elastyczne zatrudnienie personelu w stosunku do nasilenia ruchu nabywców,

— zapewnienie sprawnego inkasa stosownie do nurtu nabywców,

— przygotowanie techniczne sklepu do świadczenia usług nabywcom, w krańcowych rozmiarach odpowiednio do spiętrzeń ruchu nabywców,

— maksymalnej gotowości i uprzejmości sprzedawców w udzielaniu nabywcom rady lub pomocy, jeśli tego potrzebują.

Pozycja personelu sklepu w sklepie samoobsługowym, który funkcjonuje w wymienionych wyżej warunkach, jest zasadniczo różna niż w sklepach tradycyjnych. W znacznym stopniu wyeliminowany zostaje wysiłek fizyczny, prawie zupełnie znikają napięcia psychiczne. Praca w takim sklepie może stanowić przyjemność i być traktowana — w hierarchii możliwości zatrudnienia — jako interesująca. Problem uciążliwości pracy w nowoczesnym handlu nie może być ograniczany wyłącznie do zawodowo zatrudnionych pracowników. Należy pamiętać, że wszelkie formy wolnego wyboru towarów są zastępcze w stosunku do tradycyjnego podania, demonstrowania, udzielania informacji i wreszcie finalizowania transakcji. Oznacza to, że uciążliwość wyboru stanowić może istotną przeszkodę w akceptowaniu przez konsumentów nowych form sprzedaży. Dotyczy to zwłaszcza zakupów bezproblemowych towarów codziennego użytku, które z reguły dokonywane są przez pracujące kobiety. Czas tych zakupów z reguły jest minimalizowany ze względu na fakt, że oprócz pracy zawodowej kobiety wypełniają wiele obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, wychowaniem dzieci, a ponadto uczestniczą w pracach doskonalenia zawodowego, zorganizowanych formach rekreacji i wypoczynku itp. W tych warunkach pośpiech przy zakupach codziennych staje się naturalną cechą kobiet, klientek handlu. Zmniejszenie uciążliwości wyboru i zakupu jest zawodowym obowiązkiem pracowników handlu. Polega on na maksymalnie efektywnym przygotowaniu omawianych elementów programu technologicznego, przy którym czasochłonność zakupu będzie indywidualnie regulowana przez poszczególnych odbiorców.

W całym procesie dostosowywania technicznych warunków pracy do minimalizacji uciążliwości pracy istotne jest, aby pracownicy handlu umieli wykorzystywać nowoczesną technikę do minimalizacji czynności uciążliwych, zarówno własnych jak i konsumentów.

Realność przemian, o których wyżej wspomniano, zależy przede wszystkim od właściwego wyposażenia obiektów handlowych oraz stosowania nowoczesnych koncepcji budowlanych. Program zmian w czynniku materialnym przewiduje poważny wzrost podstawowych urządzeń handlowych niezbędnych do przyspieszenia cyklu sprzedaży oraz zabezpieczenia jakości oferowanych produktów. Przewiduje się nasycenie sieci sklepów podstawowymi urządzeniami sprzedażowymi i meblami według następujących norm: kasy rejestracyjne — 2 szt. na 100 m2 powierzchni sprzedażowej, urządzeń chłodniczych — 8 szt. na 100 m2, meble sklepowe —; 900 zł nakładów na 1 m2.

Nowo budowane i modernizowane sklepy otrzymują wyposażenie transportowe konieczne do przyjmowania dostaw w kontenerach, a także eksponowania towarów w kontenerach bezpośrednio w sali sprzedażowej. Koniecznym warunkiem zastosowania tej postępowej techniki jest dostosowanie gabarytów opakowań do kontenerów oraz do wymiarów mebli sklepowych. Dla personelu sklepowego ogromnie ważne jest, czy wymiary mebli sklepowych pozwalają na załadunek towarów w opakowaniach zbiorczych bez rozładowywania i wykładania poszczególnych sztuk. Liczą się tu takie cechy mebla, jak maksymalna ekspozycyjność, zasobność, łatwość w eksploatacji, wygodny kąt nachylenia półek, dostosowana do przeciętnej wysokości pracowników wysokość mebla i inne cechy. Kształtowanie tej części wyposażenia z zachowaniem wymienionych cech pozwala na maksymalne zmniejszenie uciążliwości wykonywania prac przygotowawczych.

Znaczne są możliwości usprawnienia pracy personelu w stoisku kasowym. Praca kasjerek należy do bardzo uciążliwych, wymaga bowiem ciągłej uwagi, niewygodnego wykładania towarów, identyfikacji cen, ewentualnej pomocy przy pakowaniu, przyjmowaniu należności i wydawaniu reszty. Stan obecny w zakresie wyposażenia stoisk kasowych wymaga szeregu udoskonaleń. Oczekiwania w tym zakresie wiążą się ze zmechanizowanym stoiskiem kasowym, w skład którego wchodzą: kasa rejestracyjna podłączona do centralnego systemu obliczeniowego, wyposażona w przystawkę do odczytu i zapisu kart kredytowych, urządzenia automatyczne do segregowania bilonu i wydawania reszty, podest wyposażony w transporter taśmowy oraz ewentualne przystawki do pakowania towarów. Praca kasjerek w tak urządzonym stoisku kasowym jest mniej uciążliwa niż w stosowanym u nas stoisku tradycyjnym.

Wyposażenie chłodnicze także wymaga wielu udogodnień i zabezpieczeń dla pracowników. Chodzi tu o zapewnienie warunków bezpiecznego przechodzenia pracowników z niskich temperatur do temperatury otoczenia, a więc automatycznie działające kurtyny powietrzne przy wejściach do komór, klimatyzacja korytarzy, instalacja alarmowa wewnątrz komór, możliwość regulowania temperatury w komorach stosownie do temperatury otoczenia itp.

Przy znacznym wzroście wyposażenia w urządzenia chłodnicze (zwłaszcza w samoobsłudze) sal sprzedażowych pracownicy powinni dysponować sprzętem do szybkiego odraszania urządzeń chłodniczych, do przesuwania urządzeń chłodniczych przy zmianie ekspozycji towarów wewnątrz sklepu, a także odpowiednie oświetlenie, kurtyny powietrzne, wymuszony obieg powietrza poprawiający warunki pracy w bezpośredniej bliskości urządzeń chłodniczych.

Oddzielnym tematem związanym z zapewnieniem warunków minimalnej uciążliwości pracy jest klimatyzacja wnętrz sklepowych, gwarantująca regulowaną stosownie do potrzeb temperaturę i wilgotność w pomieszczeniach sklepowych. Warunki klimatyzacyjne dotyczą zarówno pracowników obiektów sklepowych, jak i klientów. W najbardziej nowoczesnych lokalach sklepowych samoobsługowych lub preselekcyjnych klienci często wyrażają negatywne opinie o pracy tych sklepów, jeżeli nie zachowany jest warunek odpowiedniej klimatyzacji.

Klimat sklepu stanowi jeden z warunków technicznych możliwości normalnego wyboru towarów, odpowiedniej długości przebywania w sklepie, dobrego samopoczucia oraz ogólnego zadowolenia z zakupów. Gorąco lub zimno w sklepie, duszne powietrze skłania klienta do pośpiechu i pozostawia nieprzyjemne wrażenie, nie zachęcające do powtórnego odwiedzenia sklepu. W tym znaczeniu klimatyzacja obiektów handlowych, podobnie jak odpowiednia kolorystyka wystroju wewnętrznego, odpowiednie oświetlenie, rozplanowanie szlaków ruchu nabywców, stanowi element uwarunkowań ergonomicznych, które powinny być w maksymalnym stopniu wykorzystane dla dobra pracowników sklepu i klientów.