Ankieta


Polecamy
System reklamy Test



A A A

Wpływ przemian technicznych na rangę zawodu handlowca

Postęp techniczny z natury rzeczy stwarza rozwiązania i warunki bardziej efektywne niż dotychczasowe. W handlu porównania te z reguły dotyczą wariantu rozwiązania technicznego i pracy według tradycyjnych rozwiązań. Nie chcemy przez to powiedzieć, że jedynym czynnikiem podniesienia rangi zawodu są przemiany techniczne. Składa się bowiem na to wiele różnorodnych czynników związanych z:

— ważnością wykonywanych funkcji,

— kształtowaniem uznania społecznego,

— charakterem wykonywanej pracy,

— stopniem trudności pracy,

— jakością pracy,

— wymaganymi kwalifikacjami itp.

W sumie czynniki te kształtują określoną pozycję pracowników handlu w hierarchii zawodów. Podkreślanie wpływu technicyzacji jako zespołu czynników wpływających na rangę zawodu wiąże się ze stanem poważnych zaniedbań w zakresie szeroko rozumianego wyposażenia handlu w techniczne środki wytwarzania usług. Obciążenie tradycją opinii i wyobrażeń o zawodach handlowych będzie jeszcze przez długi czas wywoływało zarówno przekonania konsumenckie, jak i odczucia pracowników handlu. Przekonania te będą się stopniowo zmieniać w miarę doskonalenia warunków pracy. Należy przypomnieć, że dotychczas oprócz rzeczywistych niedomogów i braków w sposobie pracy ludzi zatrudnionych w handlu niezadowolenie społeczne łączone było z brakami towarowymi i innymi niedostatkami rynku. Opinia społeczna na ogół nie odróżniała przyczyn i koncentrowała swoją negatywną uwagę w punkcie realizacji usług, tzn. w sklepie, identyfikując wszystkie niedomagania z handlem, a ściślej z pracą pracowników handlu.

Mówiąc o pozytywnym oddziaływaniu procesów technicyzacyjnych na rangę zawodu sprzedawcy i szerzej na rangę zawodów handlowych zakładamy, że równolegle będzie się doskonalić zaopatrzenie i strukturę rynku.

Zarysowane poprzednio jako pożądane kierunki przemian w technicznych warunkach pracy handlu wymagają rozwiązań o charakterze skoku inwestycyjnego, który pozwoli na zniwelowanie różnic, dzielących nas od postępu w technice przedmiotowej i czynnościowej utrwalonego jako poziom europejski lub światowy. Rozwiązania szybkie, wyrównawcze wywrą istotny wpływ na zespoły pracownicze w dużych i małych obiektach handlowych. Staną się podstawą długofalowego kształtowania kultury technicznej pracowników handlu jako integralnej części wyposażenia w wiedzę i umiejętności zawodowe. Podkreślane już związki między nowoczesnym wyposażeniem technicznym a możliwościami inwencji i pokazania swoich umiejętności stwarzają dla pracowników handlu szerokie pole uzyskiwania pozytywnych potwierdzeń społecznych w czasie realizacji procesów pracy. Jest to ważna podstawa uznania społecznego. Wydaje się, że także ogólne funkcje handlu wynikające z jego roli politycznej mogą być wykonywane znacznie lepiej w warunkach poprawy wyposażenia technicznego różnorodnych obiektów handlowych. Kierunki technicyzacji pracy handlu mogą obejmować podstawowe grupy zawodów, tzn. sprzedawców i magazynierów, a także zawody pomocnicze i grupę administracji związaną z handlem. Główne przemiany techniczne dotyczące sprzedawców wiążą się z budową obiektów handlowych o dużych powierzchniach przystosowanych do programowania sprzedaży zgodnie z zasadami nowoczesnej technologii handlu. Zgrupowane środki techniczne w supermarketach, domach handlowych, domach towarowych, domach wysyłkowych, sklepach powszechnych itp. pozwalają na traktowanie techniki jako zespołu wytwórczego usług handlowych, za pomocą którego można prowadzić określoną „politykę usług" handlowych w danym obiekcie, w przedsiębiorstwie, a także w skali całego regionu lub handlu. Oznacza to praktycznie, że nowoczesna technika handlu pozwała na świadome wykorzystanie rozwiązań materialnych stosownie do celów, jakie stawia sobie ogniwo handlu. Można więc w określonych warunkach minimalizować usługi, jeśli ta minimalizacja uzyskuje akceptację społeczeństwa lub określonej grupy społecznej, jeśli jest celowa i efektywna. Można w innych przypadkach dążyć do maksymalnego programu usługowego, jeżeli jest to uzasadnione społecznie i ekonomicznie, np. jeżeli taki maksymalny program wiąże się z okresem działań edukacyjnych skierowanych do konsumenta. Nie są to wszystkie możliwości, jakie stwarza wysoko utechniczniony obiekt sklepowy.

W konkretnych warunkach możemy świadomie nasilać lub zmniejszać określone grupy usług. Na przykład przy wprowadzaniu do jednostki handlowej nowych towarów możemy nasilać informację, traktując ją jako swoistą „inwestycję" w kształtowanie kontaktów towarowo-usługowych z przyszłymi nabywcami. Możemy eksponować określony asortyment towaru prezentowany w układzie komplementarnym lub substytucyjnym, pozwalającym na rozszerzony wybór towarów. W podobny sposób możemy operować innymi warunkami technicznymi, zwracając uwagę nabywców na określone działania lub zachowanie, lub stwarzając im zespół wygód i zachęt stosownie do ich preferencji.

Elastyczne wykorzystywanie technicznych środków pracy handlu decyduje o istotnych przemianach jakościowych w charakterze pracy, która staje się w tych warunkach ciekawa, wymagająca określonych inicjatyw, zaangażowania różnorodnych wiadomości, pozwalająca na bezpośrednie obserwowanie skutków pracy i wprowadzanie ciągłych korekt i usprawnień dokonywanych przez samych pracowników.

Technicyzacja pracy przynosi także istotne przeobrażenia w wykonywaniu czynności magazynowych. Wprowadzenie do obiektów magazynowych takich urządzeń, jak: wózki jezdniowych podnośników, wózki unoszące ładunek, wózki widłowe do wysokiego układania, manipulatory międzyregałowe, regały paletowe, palety do formowania jednostek towarowych, mechaniczne urządzenia paczkujące, zmienia charakter pracy magazynowych. Podstawowe i najbardziej pracochłonne czynności w postaci rozładunku towarów dostarczanych do hurtowni oraz ekspediowanie towarów wykonywane są przy użyciu mechanicznych środków pracy. W konkretnych wypadkach podstawowe czynności wymagają umiejętności prowadzenia wózków mechanicznych, ustawienia transporterów i odpowiedniego manipulowania ruchem towarów w magazynie. W stosunku do tradycyjnych pracowników magazynowych wykonujących ciężką pracę załadunkowo-wyładunkową w nowych warunkach technicznych praca wymaga umiejętności eksploatacji i konserwacji magazynowych środków technicznych.

Grupa prac pomocniczych związanych z oceną jakości towarów, paczkowaniem, utrzymaniem higieny i porządku w obiektach handlowych może być również w znacznym stopniu usprawniona i unowocześniona przez zastosowanie urządzeń technicznych. Dotyczy to także prac administracyjnych w handlu, których znaczna część może być wykonywana przez sprzężony system rachunkowo-analityczny obejmujący ewidencję i kontrolę środków i bieżącej działalności całego handlu.

Kierunki przemian technicznych są dość powszechnie uświadamiane i zawarte w programie rozwoju sieci handlowej i magazynowej oraz w programie rozwoju wyposażenia handlu. W okresie docelowym realizacji tego programu obok tradycyjnych kierunków dotyczących wielkich powierzchni handlowych i technicznego wyposażenia wnętrz przewiduje się wprowadzenie sprzedaży z automatów oraz komputeryzację systemów ewidencyjno-analitycznych stanowiących najwyższy stopień utechnicznienia pracy w handlu. Automatyzacja sprzedaży powoduje bowiem całkowite oddzielenie nabywcy od sprzedawcy. Funkcje sprzedaży wypełnia automat przystosowany do prezentacji towaru, zachęcający do zakupu, wydający towar i inkasujący należność. Rola człowieka w tej sprzedaży ogranicza się do funkcji uzupełniania towarów, konserwacji automatu oraz opróżniania zasobnika z uzyskanych utargów. Kierunek komputeryzacji prac ewidencyjno-analitycznych wprowadza także znaczne ograniczenie roli człowieka a jednocześnie ulepszanie struktury informacji niezbędnej do podejmowania decyzji na różnych szczeblach kierowniczych.

Technicyzacja pozwala na poprawę racjonalności zatrudnienia w handlu jako gałęzi gospodarki oraz stałego umacniania prestiżu zawodowego wszystkich zatrudnionych w handlu. Jeszcze raz należy podkreślić, że jest to możliwe przy równoległym doskonaleniu towarowej struktury rynku oraz kształtowaniu technik czynnościowych niezbędnych do najlepszego wykorzystania możliwości, jakie stwarza technika materialna zgrupowana w obiektach handlowych.